ستارخان

  • 1397-08-22

چگونه پیانو را کوک کنیم؟ بخش سوم، آموزش پیانو، آموزشگاه پیانو، آموزش پیانو ستارخان، آموزشگاه پیانو ستارخان

یک سیم با طول ثابت به شکل‌های متفاوتی می‌تواند ارتعاش کند. در شکل بالا ۶ حالت مختلف ارتعاش که منجر به تولید ۶ هارمونیک اول در سیم می‌شود نشان داده شده است.
در واقعیت، فرکانس هارمونیک‌ها کمی بیشتر از فرکانس محاسبه شده است. فیزیکدانان این پدیده را inharmonicity می‌نامند. برای اینکه پیانو خوش صدا باشد تکنسین به هنگام کوک اُکتاوها را به گونه‌ای کوک می‌کند که فرکانس‌ اُکتاوهای مختلف با هارمونیک‌ نت‌های اکتاوهای بم تر از آن مطابقت داشته باشد. در عین حال گوش انسان فرکانس نت‌های زیر را کمی پایینتر از فرکانس اصلی‌شان می‌شنود. برای جبران این دو اثر، تکنسین مجبور است اُکتاوهای سمت راست را کمی بالاتر و اُکتاوهای سمت چپ پیانو را کمی پایینتر از فرکانس نظری کوک کند. این که چقدر اُکتاو‌ها را بالاتر و یا پایینتر از فرکانس نظری‌شان کوک کنیم آمیزه‌ای از علم و هنر است. جالب است بدانید تکنسین های مختلف بسته به استعداد و حس زیبایی شناسی خود کوک‌های متفاوتی را بر روی یک پیانو ایجاد می‌کنند. به همین دلیل است که اغلب نوازندگان مشهور، کوک برخی از تکنسین‌ها را نسبت به بقیه ترجیح می‌دهند.


برای کوک دقیق هر نت، تکنسین تست‌های شنیداری معینی را انجام ‌می‌دهد. او باید به دقت به صدا گوش دهد تا بتواند صدای ضربات(beats) ناشی از اختلاف فرکانس دو سیم را بشنود و حتی تعداد تکرار این ضربات را در ثانیه اندازه بگیرد. بسته به فاصله‌ی مورد نظر گاهی لازم است تا تعداد ضربات به صفر میل کند و گاهی بر روی تعداد معینی تنظیم شود. در عین حال بسیاری از نت‌های پیانو شامل چند سیم هستند که باید با یکدیگر هم‌کوک باشند. در واقع سیم‌های یک نت باید بدون شنیده شدن هرگونه ضربه (Beatless) کوک شوند.
با در نظر گرفتن این مشکلات حالا می‌توانید قضاوت بهتری درباره‌ی فرآیند کوک داشته باشید. درست به همین دلیل، حرفه‌ای شدن در کار کوک نیازمند سالها تجربه و ممارست است.